The Digitization of Armenian Cultural Heritage

In its tradition of disseminating Armenian cultural heritage, the American University of Armenia (AUA) has digitized and made freely accessible over 60 volumes of Western Armenian literature penned by authors who perished in the Armenian Genocide. Project Director, Mr. Merujan Karapetyan, told an audience in mid-April that this is the latest stage in the digitization of Armenian literary treasures, launched by AUA in the 1990s as “part of the longstanding Armenian tradition of safeguarding Armenian cultural wealth.” Now, with the digitization of over 60 volumes of Western Armenian literature, it can confidently be said that Armenian literature is not only preserved but more widely available than ever. 

A Generation of Silence: Why Armenian Schools Matter

Sevana Panosian

 

Whereof one cannot speak, thereof one must be silent. – Ludwig Wittgenstein

The Armenian diaspora is slowly raising a generation of silence.

This statement may come as a shock, but it stems from the philosopher and linguist Ludwig Wittgenstein’s treatise on language where he states “the limits of my language mean the limits of my world.”

I remember learning about his theories in graduate school while studying other linguistic theorists like Mikhael Bakhtin, but these words entered the “where are they now” files of my musings and memory until I heard my older daughter correct my younger daughter as she spoke about the importance of being Armenian and her pride in balancing her ability to code switch not only between English and Armenian, but also between Western and Eastern Armenian.

Լիբանահայ վարժարաններուն դժուարութիւնները

Երէկ` հինգշաբթի, 15 հոկտեմբեր 2015-ին, «Վանայ ձայն»-էն սփռուեցաւ «Բաց քննարկում»-ի երրորդ յայտագիրը, որուն նիւթն էր լիբանանահայ վարժարաններու աշակերտութեան ընդհանուր պատկերը, սուրիահայ աշակերտներու թիւն ու դիմագրաւած դժուարութիւնները: Յայտագիրը կը պատրաստէ եւ կը ներկայացնէ Րաֆֆի Տեմիրճեան:

ԹՄՄ Արշակ Տիգրանեան վարժարանը բանալու Արեւմտեան թեմի առաջարկը կը մերժուի

ԴԻՒԱՆ ՀԻՒՍԻՍԱՅԻՆ ԱՄԵՐԻԿԱՅԻ

ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ԹԵՄԻ ԱՌԱՋՆՈՐԴԱՐԱՆԻ

Ցաւ է մեզի համար խօսիլ ԹՄՄ «Արշակ Տիգրանեան» դպրոցի անփառունակ վախճանին մասին, որովհետեւ խնդրոյ առարկան երբեմնի յարգանք վայելող պատկառելի կրթօճախ մըն էր հայ գաղութէն ներս: Հոլիվուտի Սբ. Յովհաննու Կարապետ եկեղեցւոյ շուքին ներքոյ՝ ԹՄՄ «Արշակ Տիգրանեան» դպրոցը միշտ ալ վայելած է ծուխին հովանաւորութիւնը: Արեւմտեան թեմի մեր բարերարները տարիներ շարունակ տարածած են իրենց հոգածութիւնը դպրոցին վրայ:

Հրաժեշտ… «Ծիծեռնակաբոյն» կրթօճախին

«ՀԱՅՐԵՆԻՔ» (խմբագրական)

Վերջին ամիսներուն «To be, or not to be?» («Ըլլա՞լ թէ չըլլալ») կացութիւնը ստեղծուած էր, Մասաչուսէցի Լեքսինկթըն շրջանի Հայ Քոյրերու «Ծիծեռնակաբոյն» Վարժարանէն ներս:
«Պիտի փակուի՞ն դռները, թէ ոչ» հարցադրումները կը կրկնուէին եւ աւելի յաճախակիօրէն: Վերջին քանի մը տարիներուն, սովորութիւն դարձած էր այս անստոյգ գոյավիճակը:
Տուայտանքով, քանի մը գթասիրտ անձնաւորութիւններէ եւ հիմնարկներէ նիւթական օժանդակութիւն ստանալով, կարելի եղած էր աւարտել վերջին քանի մը տարեշրջանները:
Սակայն այս անգամ, կարելի չեղաւ այդ առժամեայ կացութիւնը՝ ad hoc իրավիճակը տարի մը եւս երկարաձգել:

Gus on the Go: Armenian Language Apps for Children

The Armenian General Benevolent Union (AGBU) has announced the launch of the Western and Eastern Armenian versions of the Gus on the Go language app for children. AGBU is partnering with toojuice, LLC-the creators of Gus on the Go-to encourage young children to discover the Armenian language through interactive vocabulary lessons and games. The app is now available for download for $3.99 USD on both iOS and Android devices.

Ունենալու ենք ամե՛ն տան մէջ

 ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ

«Հայաստանի պատմական ատլաս»-ը։
Անպայմա՛ն ունենալու ենք։
Ունենալու ենք՝ տեւաբար վերադառնալու համար անոր, սերտելու համար մեր բազմահազարամեայ պատմութիւնը իր ընդհանուր գիծերուն մէջ՝ իր նուաճումներով ու յաղթանակներով, ճանչնալու համար մեր դրախտավայր երկիրը իր աշխարհագրութեամբ, սահմաններով եւ իր բնական ու մշակութային հարստութիւններով, այլեւ վերանորոգուելու ու մեր արդար իրաւունքներուն կառչելու համար աւելի ամրօրէն։
Վերջերս լոյս տեսաւ ան. աւելի ճիշդ է ըսել՝ 2012-ին, առաջին հրատարակութենէն 25 տարի ետք ընթերցողին մատուցուեցաւ «Ատլաս»ի երկրորդ հրատարակութիւնը՝ դարձեալ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Ամերիկայի (1987-ին՝ նաեւ Գանատայի) Արեւելեան թեմի Ազգային ուսումնական խորհուրդին կողմէ (anec@armenianprelacy.org)։

Successful Armenian Teachers’ Seminar Organized by ANEC

Twenty-three teachers from eight Armenian Saturday schools of New York, New Jersey, Philadelphia, Boston, and Chicago, as well as interested individuals, came together on Saturday, August 23 for a one-day seminar organized by the Armenian National Education Committee (ANEC) at the Prelacy headquarters in Manhattan. The program, introduced by executive director Dr. Vartan Matiossian, was very well-received by the audience.

Սբ. Ստեփանոս ազգային վարժարանի 2013-2014 տարեշրջանի ամավերջի հանդէսներ

Սբ. Ստեփանոս ազգ. վարժարանը յաջողութեամբ բոլորեց իր 30րդ դպրոցական տարեշրջանը: Մանկապարէզի ամավերջի հանդէսը տեղի ունեցաւ Յունիս 19ին, իսկ Նախակրթարանի հանդէսը տեղի ունեցաւ Յունիս 20ին, ներկայութեամբ մեծ թիւով ծնողներու, բարեկամներու եւ շրջանի հայ եկեղեցիներու հոգեւոր հովիւներուն:  

Երկու հանդէսներուն, տնօրէնուհին՝ Տիկին Հուրի Պոյամեանը ծանրացաւ դպրոցի յաջողութիւններուն վրայ եւ շնորհակալութիւն յայտնեց ուսուցչական կազմին, գրասենեակի անձնակազմին, Ծնողական Յանձնախումբին, դպրոցի խնամակալութեան եւ յանձնախումբերուն, ինչպէս նաեւ բոլոր կազմակերպութիւններուն եւ անհատներուն, որոնք կը նպաստեն դպրոցի վերելքին։ 

Փրովիտէնսի «Մուրատ» ազգ. վարժարանի ամավերջի հանդէսը

Փրովիտէնսի «Մուրատ» ազգային վարժարանի ամավերջի հանդէսը, նուիրուած՝ հայ տարեցին, տեղի ունեցաւ Կիրակի, Յունիս 8, 2014ին, Գրէնսթընի Հոփ Հայլէնտ դպրոցի սրահին մէջ: Տ. Կոմիտաս Ա. քհնյ. Պաղսարեանի բացման աղօթքէն եւ «Մեր Հայրենիք» ու «Թող միշտ պանծայ մեր հայ դպրոց»  քայլերգերու երգեցողութենէն ետք, Խնամակալ Մարմնի ատենապետը` Պրն. Յակոբ Խաչատուրեան, յայտնեց իր շնորհակալական խօսքերը Տիկ. Անահիտ Քիպարեանին, ուսուցչակազմին եւ ծնողներուն, որոնց գործակցութեան շնորհիւ յաջող տարի մը եւս բոլորեցինք: 

Դաստիարակը մեռաւ, բայց ոչ` դաստիարակութիւնը

ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ

Մարդկային ծնունդը ընդհանրապէս ուրախութեամբ ընկալուած է: Նոյնը չէ պարագան կեանքի աւարտին` մահուան: Եթէ առաջինը նոր աշխարհ գալու վիճակն է` կեանք մը սկսելու, երկր...որդը` մնաք բարովի եւ վերջնական բաժանումի… Նոյն կեանքի երկու հակադիր կողմերու իրավիճակն է, որ պէտք է ընդունիլ ինչպէս որ է…:
Կարեւորը այն է, որ կայ ծնունդին եւ մահուան միջեւ ինկող եւ այդ երկուքը զիրար կապող ու ամբողջացնող մասը…: Անկախ ապրուած կեանքի օրերէն եւ քանակէն, այդ ապրուած մասն է, որ տեղ մը նշանակութիւն կու տայ անհատին կեանքին, բայց նաեւ կը ձգէ դրոշմ եւ ժառանգ` գալիք օրերուն կեանքը շարունակողներուն` անհատ թէ հաւաքականութիւն:

Հայերէն ընթերցանութիւնը. խնդիրներ եւ մարտահրաւէներ

ՍԵՒԱԿ ՅԱԿՈԲԵԱՆ

ԳԻՐՔԸ ՈՐՊԷՍ ԱՐՏԱԴՐՈՒԹԻՒՆ...
Գիրքը որպէս սպառողական ապրանք, ինչպէս որեւէ այլ արտադրութիւն, կ’ենթարկուի արտադրութեան եւ պաhանջքի (supply& demand) օրէնքներուն:
Հակառակ այն իրականութեան որ անգրագիտութեան երեւոյթը բաւական նուազած է հայ ժողովուրդի զաւակներուն մօտ, նամանաւանդ երիտասարդ սերունդին մօտ, հայերէն գիրքի hրատարակութեան ճարտարարուեստը եւ hոն օգտագործուող թեքնիքը տակաւին բաւականին տկար են եւ անբաւարար, hամեմատած ուրիշ ժողովուրդներու գիրքերու արտադրութեան ճարտարարուեստին:

Armenian Studies Association Announces 2013 "Arthur Halvajian Memorial" Armenian Poetry Competition

The Armenian Students Association, Inc. (ASA) announced that it will once again be sponsoring the Armenian Poetry Project's annual writing competition. This is the fourth year that the ASA has sponsored the annual competition named in memory of Arthur Halvajian, a longtime member and trustee of the ASA who passed away in 2010. The 2013 competition opened December 1st and the deadline for submissions is February 28, 2014. Competition winners will be announced in March 2014.

Armenian Cultural Day Celebrations Brings School Community Together

Students attending the celebrations

For the fourteenth consecutive year, St. Stephen’s Armenian Elementary School (SSAES) of Watertown held its annual Armenian Cultural Day celebrations on its campus at the Armenian Cultural and Educational Center on Thursday, October 24, 2013.  The event gathered students, teachers, administrators, and student-families together to commemorate the rich cultural heritage shared by Armenians around the world.



Grade 2 students presenting their family trees

Ազգային Ուսումնական Խորհուրդի գիտաժողովը Նիւ Եորքի մէջ՝ «Հայ կիները որպէս մայրեր ու արուեստագէտներ»

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս Արամ Ա. 2013 թուականը հռչակած է «Հայ Ընտանիքի Մօր Տարի» եւ թելադրած՝ պատշաճ ձեռնարկներով անդրադառնալ ու խորհրդածել մայրերու կեդրոնական դերի մասին մեր անցեալին ու ներկային։

“Armenian Women as Mothers and Artists,” an Interesting Symposium Sponsored by ANEC in New York

His Holiness Aram I, Catholicos of the Great House of Cilicia, has deemed 2013 the “Year of the Mother of the Armenian Family” and asked Armenians throughout the world to organize activities in order to reflect on and to explore the central role of mothers in the past and present of our nation.

With this idea in mind, the Armenian National Education Committee (ANEC) sponsored a symposium, “Armenian Women as Mothers and Artists,” to offer some insights into the richness, depth, and breadth of the issue. The symposium was held at the Pashalian Hall of St. Illuminator’s Armenian Cathedral in New York on Saturday, October 5, 2013 in the afternoon.

Կարելի չէ այսպէս շարունակել այս հաւաքական անձնասպանութիւնը

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ

 

Օրեր առաջ ՀՅԴ Քարոզչական Մարմինը  գովելի նախաձեռնութեամբ մը կազմակերպած էր կլոր սեղան մը, որ նուիրուած էր լիբանանահայ դպրոցը յուզող այլազան  հարցերու և որուն իրենց մասնակցութիւնը բերին լիբանանահայ այլադաւան ու այլամէտ դպրոցներու վեց տնօրէններ: Ձեռնարկը տեղի ունեցաւ  3  Հոկտեմբեր 2013-ին, Պէյրութի Ազգային Առաջնորդարանի յարկին տակ, լեփ-լեցուն սրահի մը մէջ, յատկապէս մեծաթիւ ուսուցիչներու գովելի ներկայութեամբ: Ըստ ամենայնի յաջող հանդիսութիւն մը, որ սակայն ... խճողուած էր, քանի յայտագրի վրայ նախատեսուած էին վեց  գլուխներ, որոնք, ճիշդ է,  իբրև բնաբան ունէին լիբանանահայ  դպրոցը ընդհանուր առմամբ, այսուհանդերձ անոնք բոլորովին ալ համատեղելի չէին և չէին կրնար սեղմուիլ նոյն պարունակին մէջ: Աւելի սպառիչ  ու մանաւանդ շինիչ ըլլալու համար՝  ասոնք պէտք է երկարէին  վեց  հանդիպումներու վրայ, և կարելի է վստահ ըլլալ, որ պիտի գտնէին նոյն ունկնդրութիւնն ու շահագրգռութիւնը: 

ANEC Sponsors Annual Seminar Focusing on Supporting Teachers

On Saturday September 7, the Armenian National Education Committee (ANEC) sponsored a seminar for teachers practicing in Armenian day and Saturday schools in the eastern region.  The program was held at the Armenian Prelacy headquarters in New York City. Attendees from Armenian schools from New York, New Jersey, Chicago, Providence, and Philadelphia, gathered on Saturday morning for breakfast and opening remarks from His Eminence Archbishop Oshagan Choloyan who spoke about his experience as a teacher and the important role of the educator. He said that the task of educating the next generation is not just a cultural issue, but a national one.

Ազգային Ուսումնական Խորհուրդի տարեկան սեմինարը

Շաբաթ, Սեպտեմբեր 7ին, առաւօտեան ժամը 10էն մինչեւ կէսօրէ ետք ժամը 4, Ազգային Ուսումնական Խորհուրդը կազմակերպեց սեմինար մը՝ արեւելեան շրջանի հայկական ամէնօրեայ եւ շաբաթօրեայ վարժարաններու համար, Ազգ. Առաջնորդարանի դահլիճին մէջ։ Ներկայ էին Նիւ Եորքէն, Նիւ Ճըրզիէն, Շիքակոյէն, Փրովիտընսէն եւ Ֆիլատելֆիայէն ուսուցիչներու, տնօրէններ եւ խնամակալ մարմիններու անդամներ։

October 5, 2013: "Armenian Women as Artists and Mothers" (Symposium)



«Պտոյտ մը հայոց լեզուի բառարանին մէջ»

ՅԱԿՈԲ ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ

 

2013-ին, Պոլիս, լոյս տեսաւ պոլսահայ վաստակաւոր գրագէտ, թատերագիր, գրականագէտ եւ «Մարմարա» օրաթերթի խմբագրապետ Ռոպէր Հատտէճեանի «Պտոյտ մը հայոց լեզուի բառարանին մէջ» խորագրեալ հատորը` մեկենասութեամբ տէր եւ տիկին Արմէն եւ Միմի Յարութիւնեաններուն:

Սոյն գործը կը բաղկանայ 320 էջերէ եւ կ՚ընդգրկէ 82 յօդուածներ, որոնք տպուած են «Մարմարա» օրաթերթին մէջ 2012 թուականին:

Հայոց լեզուի ծրագիր՝ մանկապարտէզի դասարաններուն համար

Հայ կաթողիկէ պատրիարքարանի «Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի» կեդրոնի Դպրոցական հայագիտութեան զարգացման գրասենեակը 2013 թուականի Յուլիսին հրապարակեց հայոց լեզուի ուսուցման ծրագիր մը, ուղղուած`  Լիբանանի հայկական վարժարաններու մանկապարտէզի հայոց լեզուի ուսուցիչներուն:

Ի պէտս զարգացելոց

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ

Կարենալ         
1866-ին հայր Արսէն Այտընեան նկատել կու տար, թէ արեւմտահայը չի յաջողիր ճիշդ կիրարկել կարենալ բայը, երբ այս վերջինին վրայ կու գայ աւելնալու երկրորդ բայ մը, այսինքն սապիսիները` կարենալ գրել, կարենալ յաղթել, կարենալ լուծել եւ այլն: Այսպիսի երկբաղադրիչ բայերը հայերէնի մէջ կը կոչուին «յարադրական բայեր», որոնց մէջ գլխաւոր կամ գերադաս բային վրայ աւելցող բաղադրիչը կը կոչուի յարադրեալ. գրել, յաղթել, լուծել յարադրեալներ են: Նմանօրինակ բայեր են` փորձել յաջողիլ, որոշել օգնել, վճռել յաղթել, շարունակել աղմկել եւ այլն, որոնց  բոլորն ալ կազմուած են գերադաս ներգործական բայէ մը եւ ստորադաս ուղիղ խնդիր ձեւացնող յարադրեալէ մը:

Հայրենի աղբիւր. հեղինակ՝ Յարութիւն Քիւրքճեան (*)

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ

 

Վերջերս հաճելի անակնկալը ունեցայ ստանալու «Հայրենի աղբիւր»-ի միջնակարգի չորս կարգերու ակնահաճոյ ու ճաշակաւոր, հայեցի ու հայաբոյր ձեւաւորումով   հատորներու նորագոյն հրատարակութիւնները:  Ինծի համար շարքը նորութիւն չէ. անոր բովանդակութեան վերահասու դարձած եմ մօտաւորապէս երկու տասնամեակ առաջ եւ տրամադրութեանս տակ ալ ունեցած եմ քանի մը լրիւ  շարքեր իւրաքանչիւր կարգէն,  եւ երկար ապրած եմ անոնց մտերմութեան մէջ` շատ յաճախակի թերթատումներով ու վերընթերցումներով. սակայն տարիներուն հետ այդ օրինակները շոգիացան, քանի որ զանազան ծնողներ  եւ աշակերտներ, չեմ գիտեր ինչու եւ ինչպէս, սովորութիւն դարձուցած են ինձմէ` իրենց պակսող դասագիրք մը կամ դասագիրքեր խնդրել, իսկ ես  միշտ ալ սիրայօժար ընդառաջած եմ անոնց խնդրանքին: Այսպէս է որ  այլազան դասագիրքերու ամբողջական շարքեր ձեռքէս ելած ու գտած են  իրենց հասցէատէրերը, իսկ ես մնացած եմ… առանց  որեւէ նմուշի: Բան մը, որուն համար չեմ ափսոսար անշուշտ:

Seminar Series: A Brief Introduction to Modern Armenian Literature

Հայկական առաջին միջգործօն (interactive) հէքեաթը՝ «Անահիտ», անվճար

 

Յուլիս 11, 2008ին, առաջին գնորդը App Store-էն ձեռք բերաւ առաջին յաւելուածը (app): Առցանց խանութէն, առաջին հայկական միջգործօն հէքեաթը` Ղազարոս Աղայեանի «Անահիտ»ը,  այսօր ալ կրնաք անվճար ներբեռնել (download)։ Արդէն կէս տարիէն աւելի է, որ յաւելուածը յայտնուած է App Store-ի մէջ։ Այս առիթով PanARMENIAN.Net ի թղթակիցը խօսած է նախագծի հեղինակներէն մէկուն՝ ծրագրաւորող Վահրամ Գէորգեանի հետ:

Ո՞րքան հայերէն սորվեցնել եւ ինչո՞ւ

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ

Նման հարցում մը իսկ առաջին ակնարկով անիմաստ կրնայ թուիլ հայկական դպրոցի պարագային, եթէ նկատի չունենանք որ հայերէն լեզուի ուսուցումը կրճատելու քաղաքականութիւն մը լռելեայն կերպով կը կիրարկուի կամ կը հետապնդուի Սփիւռքի շատ մը գաղութներուն մէջ, երբեմն առաջնորդելով աղիտալի արդիւնքներու:

Խօսքը պետական սեղմումներուն մասին չէ, որոնց յաճախ հանդիպած ենք որոշ տարիներ Միջին Արեւելեան կարգ մը երկիրներու մէջ, կամ Հիւսիսային Ամերիկայի մէջ կիրարկուած լուռ քաղաքականութեան մը, որ կ՚՚ենթադրէ թէ հայերէնի ուսուցումը յաւելեալ ծանրութիւն մըն է հայ աշակերտի ուսին, որուն պատճառաւ ծնողքը այդ բեռը պիտի չուզէ տեսնել իր զաւկի վզին, կամ զայն պէտք է իջեցնել նուազագոյն աստիճանի ...:

Այս բոլորը որոշ «առասպելներ» կամ թիւրիմացութիւններ կը ստեղծեն, որոնց պէտք է անդրադառնալ առանձին- առանձին:

The Wobbling Pillar

“When three Armenians settle in a new country, the first thing they do is build a church, a club, and a school,” is the axiom, boast, half-joke Diaspora Armenians have told to each other and to “odars” for more than a century. There is much truth in the observation.

The bad news is that one of the three pillars—the day-schools—are wobbling everywhere in the Diaspora.

Vay, vay, vay

Kristi Rendahl

 

Armenians are quick to tell you what a rich language they have, and with good cause. Those 39 letters (or 36, depending on who’s reading this) (*) have a history. There’s a reason why my friends at Manana Youth Center are raising money to create an animated film series of the Armenian alphabet. It’s rich, and it’s relevant.

There are a few Armenian expressions that stand out from the rest for me. Words that are the only appropriate way to convey something, whether I’m speaking with an Armenian or an American or a Liberian. “You’re speaking from a warm place,” I’ll say in English, explaining that it’s an Armenian expression for someone who is in a convenient position to have a given attitude or belief.

ARS Eastern USA Announces Essay Contest Winners

More than 120 students from Armenian schools across the East Coast participated in the Armenian Relief Society (ARS) Eastern USA’s annual essay contest this year, which addressed the question, “If you could go back in time, which historic Armenian figure would you want to meet, and why?” The full results are below.