Դաստիարակը մեռաւ, բայց ոչ` դաստիարակութիւնը

ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ

Մարդկային ծնունդը ընդհանրապէս ուրախութեամբ ընկալուած է: Նոյնը չէ պարագան կեանքի աւարտին` մահուան: Եթէ առաջինը նոր աշխարհ գալու վիճակն է` կեանք մը սկսելու, երկր...որդը` մնաք բարովի եւ վերջնական բաժանումի… Նոյն կեանքի երկու հակադիր կողմերու իրավիճակն է, որ պէտք է ընդունիլ ինչպէս որ է…:
Կարեւորը այն է, որ կայ ծնունդին եւ մահուան միջեւ ինկող եւ այդ երկուքը զիրար կապող ու ամբողջացնող մասը…: Անկախ ապրուած կեանքի օրերէն եւ քանակէն, այդ ապրուած մասն է, որ տեղ մը նշանակութիւն կու տայ անհատին կեանքին, բայց նաեւ կը ձգէ դրոշմ եւ ժառանգ` գալիք օրերուն կեանքը շարունակողներուն` անհատ թէ հաւաքականութիւն:

Հայերէն ընթերցանութիւնը. խնդիրներ եւ մարտահրաւէներ

ՍԵՒԱԿ ՅԱԿՈԲԵԱՆ

ԳԻՐՔԸ ՈՐՊԷՍ ԱՐՏԱԴՐՈՒԹԻՒՆ...
Գիրքը որպէս սպառողական ապրանք, ինչպէս որեւէ այլ արտադրութիւն, կ’ենթարկուի արտադրութեան եւ պաhանջքի (supply& demand) օրէնքներուն:
Հակառակ այն իրականութեան որ անգրագիտութեան երեւոյթը բաւական նուազած է հայ ժողովուրդի զաւակներուն մօտ, նամանաւանդ երիտասարդ սերունդին մօտ, հայերէն գիրքի hրատարակութեան ճարտարարուեստը եւ hոն օգտագործուող թեքնիքը տակաւին բաւականին տկար են եւ անբաւարար, hամեմատած ուրիշ ժողովուրդներու գիրքերու արտադրութեան ճարտարարուեստին:

Կարելի չէ այսպէս շարունակել այս հաւաքական անձնասպանութիւնը

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ

 

Օրեր առաջ ՀՅԴ Քարոզչական Մարմինը  գովելի նախաձեռնութեամբ մը կազմակերպած էր կլոր սեղան մը, որ նուիրուած էր լիբանանահայ դպրոցը յուզող այլազան  հարցերու և որուն իրենց մասնակցութիւնը բերին լիբանանահայ այլադաւան ու այլամէտ դպրոցներու վեց տնօրէններ: Ձեռնարկը տեղի ունեցաւ  3  Հոկտեմբեր 2013-ին, Պէյրութի Ազգային Առաջնորդարանի յարկին տակ, լեփ-լեցուն սրահի մը մէջ, յատկապէս մեծաթիւ ուսուցիչներու գովելի ներկայութեամբ: Ըստ ամենայնի յաջող հանդիսութիւն մը, որ սակայն ... խճողուած էր, քանի յայտագրի վրայ նախատեսուած էին վեց  գլուխներ, որոնք, ճիշդ է,  իբրև բնաբան ունէին լիբանանահայ  դպրոցը ընդհանուր առմամբ, այսուհանդերձ անոնք բոլորովին ալ համատեղելի չէին և չէին կրնար սեղմուիլ նոյն պարունակին մէջ: Աւելի սպառիչ  ու մանաւանդ շինիչ ըլլալու համար՝  ասոնք պէտք է երկարէին  վեց  հանդիպումներու վրայ, և կարելի է վստահ ըլլալ, որ պիտի գտնէին նոյն ունկնդրութիւնն ու շահագրգռութիւնը: 

Հայրենի աղբիւր. հեղինակ՝ Յարութիւն Քիւրքճեան (*)

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ

 

Վերջերս հաճելի անակնկալը ունեցայ ստանալու «Հայրենի աղբիւր»-ի միջնակարգի չորս կարգերու ակնահաճոյ ու ճաշակաւոր, հայեցի ու հայաբոյր ձեւաւորումով   հատորներու նորագոյն հրատարակութիւնները:  Ինծի համար շարքը նորութիւն չէ. անոր բովանդակութեան վերահասու դարձած եմ մօտաւորապէս երկու տասնամեակ առաջ եւ տրամադրութեանս տակ ալ ունեցած եմ քանի մը լրիւ  շարքեր իւրաքանչիւր կարգէն,  եւ երկար ապրած եմ անոնց մտերմութեան մէջ` շատ յաճախակի թերթատումներով ու վերընթերցումներով. սակայն տարիներուն հետ այդ օրինակները շոգիացան, քանի որ զանազան ծնողներ  եւ աշակերտներ, չեմ գիտեր ինչու եւ ինչպէս, սովորութիւն դարձուցած են ինձմէ` իրենց պակսող դասագիրք մը կամ դասագիրքեր խնդրել, իսկ ես  միշտ ալ սիրայօժար ընդառաջած եմ անոնց խնդրանքին: Այսպէս է որ  այլազան դասագիրքերու ամբողջական շարքեր ձեռքէս ելած ու գտած են  իրենց հասցէատէրերը, իսկ ես մնացած եմ… առանց  որեւէ նմուշի: Բան մը, որուն համար չեմ ափսոսար անշուշտ:

Ազգային Ուսումնական Խորհուրդի ուսուցչական սեմինարը Նիւ Եորքի մէջ

Շաբաթ, Հոկտեմբեր 1ին, Արեւելեան Միացեալ Նահանգներու տարբեր քաղաքներէ ժամանած ուսուցիչներ, տնօրէններ եւ խնամակալ մարմնի անդամներ մասնակցեցան Ազգային Ուսումնական Խորհուրդի կազմակերպած սեմինարին։ Իրենց մասնակցութիւնը բերին հետեւեալ ամէնօրեայ եւ շաբաթօրեայ դպրոցները. Սբ. Լուսաւորիչ ամէնօրեայ վարժարան (Նիւ Եորք), Ս. Նահատակաց ամէնօրեայ վարժարան (Նիւ Եորք), Ս. Սարգիս եկեղեցւոյ «Շուշան եւ Յովսէփ Յակոբեան» վարժարան (Նիւ Եորք), «Նարեկ» վարժարան (Նիւ Ճըրզի), Հայ Քոյրերու Վարժարան (Ֆիլատելֆիա), «Հայկազեան» վարժարան (Ֆիլատելֆիա), Հ.Օ.Մ.ի «Զաւարեան» վարժարան (Տիթրոյիթ) եւ «Դանիէլ Վարուժան» վարժարան (Շիքակօ)։ Սեմինարը տեղի ունեցաւ Ազգ. Առաջնորդարանին մէջ, Նիւ Եորք։

Ուսուցչաց տօն է այսօր

Սփիւռքեան տարապայման միջավայրի մէջ, հայ դպրոցը մեծ մարտահրաւէրներ կը դիմագրաւէ. մեր ոսկեղինիկ լեզուն եւ հայ մշակոյթը տեղատուութիւն կ՚ապրին այսօր։ Մեր դպրոցը լուրջ վտանգի դէմ յանդիման կը գտնուի, հայ վարժարաններուն մէջ հայազգի աշակերտութեան համրանքը տակաւ կը պակսի, հայեցի դաստիարակութիւնը հեռաւոր ազգականի կարգավիճակին մատնուած է, իր երբեմնի պատուանդանը կորսնցուցած։ Հիմնական համարուող օտար դասանիւթերու պատրաստութենէն ետք, հայ աշակերտը հազիւ թէ հարեւանցիօրէն անդրադառնայ հայերէն լեզուին եւ հայերէնի պարտականութիւններուն։

Հայ ուսուցիչին անփոխարինելի առաքելութիւնը հայեցի դաստիարակութեան մէջ

Ներկայիս, անտարակոյս, մեր կրթական մտահոգութիւններուն լուսարձակը ընդլայնած է եւ հայ դպրոցին վստահուած կենսական առաքելութիւնը շեշտակիօրէն անխուսափելի եւ անփոխարինելի դարձած է: Հայապահպանումի, մարդակերտումի եւ ազգաշինութեան մեր պայքարի ճանապարհին սպառնացող կործանարար փոթորիկներուն, խափանարար գրոհներուն եւ անլուծելի թուող խոչընդոտներուն դէմ կուրծք պէտք է պարզել՝ ծնողք, ուսուցիչ, տնօրէն, խնամակալութիւն, հոգաբարձութիւն եւ յարակից մարմիններ, հաւաքական անմիջական ու հեռակայ ծրագրուած մասնագիտական աշխատանքով, ախտաճանաչումներու հիման վրայ՝ այժմէական գործնական առաջարկներով, առաջարկները գործադրութեան դնելու պատրաստակամութեամբ, գործադրուածը յաճախակիօրէն վերաքննելու ու վերստուգելու պարտադրութեամբ եւ կանոնաւոր հաշուետուութեան պարտաւորութեամբ:

Յարգանք՝ ուսուցիչ պատրաստած նուիրեալ ուսուցիչներուն

Ուսուցիչները միշտ հիմնական դերակատարութիւն մը ունեցած են սերունդներու դաստիարակութեան եւ կրթութեան դժուարին աշխատանքին մէջ։ Հայ ուսուցիչին դերը կրկնակի կարեւոր է, քանի որ զուտ կրթական առաքելութեան կը միանայ նաեւ հայեցի դաստիարակութեան պարտաւորութիւնը։
Մարտ 9ին Ուսուցչաց Օրուան նշումը ըլլալով, Պէյրութի «Ազդակ» օրաթերթը շարք մը հարցազրոյցներ վարած է լիբանահայ տարբեր վարժարաններէ շրջանաւարտ եւ տարբեր վարժարաններու մէջ դասաւանդող ուսուցիչներու՝ Սեւան Դանիէլեան-Մկրեանի, Զոհրապ Ղազարեանի, Ալիս Պօյաճեանի եւ Մատլէն Վարդանեանի հետ, որոնք անդրադարձած են ուսուցիչին եւ յատկապէս հայ ուսուցիչին ունեցած դերակատարութեան` իբրեւ մարդ ու հայ իրենց կազմաւորման մէջ։ Անոնք իրենց երախտագիտութիւնը յայտնած են զիրենք կազմաւորող դաստիարակներուն, ինչպէս նաեւ իբրեւ ներկայի ուսուցիչներ առիթը ունեցած են արտայայտելու զիրենք մտահոգող եւ յուզող հարցերն ու դժուարութիւնները:
Ստորեւ կու տանք զրոյցին ամբողջութիւնը։

«Հայ Մանկավարժ» հանդէսը

Անցեալ տարուան Յունիսին, Պէյրութի մէջ լոյս տեսաւ «Հայ Մանկավարժ» ուսումնագիտական եւ մանկավարժական եռամսեայ հանդէսի երկրորդ՝ Գարուն 2010 թուագրեալ թիւը, հրատարակութեամբ Հայ Կաթողիկէ Պատրիարքարանի «Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի» Կեդրոնի Դպրոցական Հայագիտութեան Զարգացման Գրասենեակին։ Առաջին թիւը լոյս տեսած էր Փետրուար 2010ին։

«Նարեկ» շաբաթօրեայ վարժարանի 50ամեակը

Կիրակի, Հոկտեմբեր 3, 2010ին, Ռիճֆիլտի (Նիւ Ճըրզի) Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ «Նարեկ» շաբաթօրեայ վարժարանը իր 50ամեակը նշեց ԱՄՆ Արեւելեան թեմի առաջնորդ Բարձրշ. Տ. Օշական արք. Չօլոյեանի հովանաւորութեամբ։ Յոբելինական ճաշկերոյթին նախագահեց Առաջնորդական Փոխանորդ Գերշ. Տ. Անուշաւան եպս. Դանիէլեանը։